ในการป้องกันและลดภาวะแทรกซ้อนของบาดแผล สำหรับผู้ที่มีบาดแผลทั่วไป
Knowledge Hub
ใช้เกณฑ์สีเพื่อคัดกรอง ทำแผลด้วยวิธีสะอาด เลือกอาหารที่ช่วยสมานแผล และรู้ว่าเมื่อใดต้องส่งต่อโดยไม่ชักช้า
Color Protocol
เกณฑ์: ขอบแผลปิดหรือกำลังสร้างผิวใหม่ มีเนื้อเยื่อแกรนูเลชันแข็งแรง ไม่มีสัญญาณติดเชื้อ อยู่ในระยะเพิ่มจำนวนเซลล์หรือปรับโครงสร้าง
เกณฑ์: แผลเปิดใหม่ภายใน 6–8 ชั่วโมงซึ่งเป็นช่วงเวลาสำคัญ แผลตัด แผลถลอก หรือระยะอักเสบ อาจมีเลือดหรือน้ำเหลือง และเสี่ยงมากขึ้นเมื่อมีเบาหวาน
เกณฑ์: ปวด บวม แดง ร้อน ผิวตึงเงา มีหนอง เนื้อตายดำหรือเหลือง กลิ่นเหม็น แผลจากสัตว์หรือคนกัด แผลบดขยี้ แผลลึก หรือแผลเรื้อรังเกิน 3–4 สัปดาห์
Nutrition for Healing
โปรตีน: 1.25–1.5 กรัม/กก./วัน และอาจสูงถึง 2.0 กรัม/กก./วันตามการประเมินของบุคลากรสุขภาพ
พลังงานจากคาร์โบไฮเดรต: ประมาณ 30–35 กิโลแคลอรี/กก./วัน
ไขมัน: ร้อยละ 25–30 ของพลังงาน เลือกไขมันไม่อิ่มตัวและโอเมกา-3
น้ำ: 30–40 มล./กก./วัน หากไม่มีข้อจำกัดจากโรคไตหรือโรคหัวใจ
วิตามินและแร่ธาตุ: วิตามินซี วิตามินเอ สังกะสี และธาตุเหล็กจากอาหารหลากหลาย
ควรหลีกเลี่ยง: แอลกอฮอล์ บุหรี่ น้ำตาลขัดสี อาหารดิบหรือหมักที่เสี่ยงปนเปื้อน และอาหารโซเดียมสูง
| วัน | เช้า | กลางวัน | เย็น/อาหารเสริม |
|---|---|---|---|
| จันทร์ | ข้าวต้มปลาและไข่ลวก | ข้าวกล้อง ไก่ บรอกโคลี และพริกหวาน | ปลากะพงนึ่งและฝรั่ง |
| อังคาร | โจ๊กข้าวกล้อง ไข่ขาว 2 ฟอง และหมู | ข้าวไรซ์เบอร์รี ปลานิลทอด และต้มยำเห็ดน้ำใส | สลัดไข่ต้ม กุ้ง และเมล็ดฟักทอง |
| พุธ | แซนด์วิชโฮลวีตไก่และนมถั่วเหลือง | ก๋วยเตี๋ยวปลา ลูกชิ้นปลา และผักบุ้ง | แกงส้มผักรวม ปลาช่อน และมะละกอ |
| พฤหัสบดี | ข้าวโอ๊ต กุ้ง และไข่ขาว | ข้าวไรซ์เบอร์รี แกงไก่ และต้มจืดฟัก | ปลานึ่งมะนาว กะหล่ำปลี และถั่วแระญี่ปุ่น |
| ศุกร์ | ไข่กระทะ 2 ฟอง ไก่ มะเขือเทศ และขนมปังโฮลวีต | ข้าวกล้อง ลาบไก่ เห็ดหูหนูขาว และแกงจืดแตงกวา | สเต๊กปลาแซลมอนและกีวี |
| เสาร์ | ต้มเลือดหมูใส่ตำลึงและข้าว 1 ทัพพี | ข้าวผัดปลาและคะน้า | ปลากะพงลวกและนมไขมันต่ำ |
| อาทิตย์ | โจ๊กกุ้ง ไข่ลวก และขิง | ข้าวไรซ์เบอร์รี ไก่ไม่ติดหนังต้มน้ำปลา น้ำพริกหนุ่ม และผัก | ต้มจืดเต้าหู้ ไข่ขาว สาหร่าย และแอปเปิลเขียว |
ตั้งเป้า HbA1c ต่ำกว่า 7.0% ตามความเหมาะสม เลือกผลไม้ดัชนีน้ำตาลต่ำและติดตามน้ำตาล
โปรตีนอาจจำกัด 0.6–0.8 กรัม/กก./วัน ต้องปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร
เลือกอาหารเนื้อนุ่ม พลังงานหนาแน่น และอาจใช้อาหารทางการแพทย์หรือผงไข่ขาวตามคำแนะนำ
Safe Home Care
อุปกรณ์: น้ำเกลือ 0.9% สำลีหรือไม้พันสำลีปลอดเชื้อ ผ้าก๊อซปลอดเชื้อ เทปไมโครพอร์ แอลกอฮอล์ 70% สำหรับมือหรือผิวหนังรอบนอกเท่านั้น และถุงสะอาดสำหรับทิ้งวัสดุ
ภาพอ้างอิงขั้นตอนการล้างมือจากเอกสาร PrevWound V2 ซึ่งระบุแหล่งข้อมูลกรมอนามัยSeven-step Handwashing
Clinic Preparation
Published Articles
ล้างมือ ใส่ถุงมือ ใช้อุปกรณ์สะอาดหรือปลอดเชื้อ เช็ดจากบริเวณสะอาดไปสกปรก ใช้ 0.9% NSS ตามความเหมาะสม และหลีกเลี่ยงการใช้น้ำยาแรงหรือสารปนเปื้อนกับแผล
ควรพบแพทย์ทันทีเมื่อแผลปวดมากขึ้น บวม แดง ร้อน มีกลิ่น มีหนอง มีไข้ เลือดออกมาก แผลลึก เห็นกระดูก หรือผู้ป่วยมีเบาหวานและแผลไม่ดีขึ้น
รับประทานโปรตีน เช่น ไข่ ปลา เนื้อไม่ติดมัน ถั่วและนม ดื่มน้ำให้เพียงพอ เพิ่มวิตามิน C, A, สังกะสี และธาตุเหล็ก หลีกเลี่ยงการงดอาหารจำเป็นจากความเชื่อเรื่องอาหารแสลง
ลดแรงกดทับ เปลี่ยนท่าทุก 2 ชั่วโมงในผู้ที่นอนนาน ดูแลผิวให้แห้งสะอาด ใช้หมอนรองตำแหน่งเสี่ยง ตรวจผิวหนังทุกวัน และรีบดูแลเมื่อเริ่มมีรอยแดงกดไม่จาง