Always Connected
ตัวตน การเรียน และความสัมพันธ์เชื่อมกับเครือข่ายตลอดเวลา
BCNU DIGITAL · UNIT 02
ความฉลาดทางดิจิทัล
ชุดความสามารถที่ทำให้เราอยู่ร่วมกับเทคโนโลยีได้อย่างปลอดภัย สมดุล และมีมนุษยธรรม
DQSafetyEmpathy
2
BCNU DIGITAL · UNIT 02
ใจความสำคัญ — เชื่อมกับสถานการณ์จริง02ความสามารถด้าน สังคม อารมณ์ และการคิด สำหรับชีวิตออนไลน์
ประกอบด้วยความรู้ ทักษะ ทัศนคติ และคุณค่าที่นำไปใช้ได้จริง
BCNU DIGITAL · UNIT 02
เปรียบเทียบแต่ละมิติ แล้วมองความสัมพันธ์03เหตุใด IQ และ EQ ยังไม่พอ
Context Collapse
ข้อความเดียวถูกมองโดยหลายกลุ่มและตีความต่างกัน
Permanent Traces
การกระทำทิ้งร่องรอยที่ค้นพบและส่งต่อได้
BCNU DIGITAL · UNIT 02
ใจความสำคัญ — เชื่อมกับสถานการณ์จริง04สิทธิ์มาพร้อม ความรับผิดชอบ จริยธรรม ความเป็นธรรม และความเห็นอกเห็นใจ
คำถามสำคัญไม่ใช่แค่ “ทำได้ไหม” แต่รวมถึง “ควรทำไหม” และ “ใครได้รับผลกระทบ”
BCNU DIGITAL · UNIT 02
เปรียบเทียบแต่ละมิติ แล้วมองความสัมพันธ์05เข็มทิศ DQ 8 ด้าน
Digital Identity
บริหารตัวตนและชื่อเสียง
Critical Thinking
แยกข้อมูลจริง เท็จ และเสี่ยง
Cybersecurity
ป้องกันภัยคุกคาม
Privacy
ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล
Screen Time
รักษาสมดุลออนไลน์–ออฟไลน์
Digital Footprints
เข้าใจร่องรอยระยะยาว
Cyberbullying
รับมือและช่วยเหลือ
Digital Empathy
เข้าใจความรู้สึกหลังหน้าจอ
BCNU DIGITAL · UNIT 02
เลือกตามบริบท ไม่ใช่เลือกแบบตายตัว06ตัวตนออนไลน์ ≠ ตัวตนทั้งหมด
ตั้งค่าความเป็นส่วนตัวช่วยได้ แต่การตัดสินใจก่อนโพสต์สำคัญกว่า
Digital Citizen Identity
เลือกบทบาทและการนำเสนอตนเองให้สอดคล้องกับคุณค่าและความรับผิดชอบ
Privacy Management
กำหนดว่าใครควรเห็นข้อมูลใด เมื่อไร และผ่านช่องทางใด
BCNU DIGITAL · UNIT 02
อ่านจากซ้ายไปขวา และทดลองทำตามลำดับ07คิดเชิงวิพากษ์ก่อนเชื่อ
หยุด
อย่าให้ความเร่งด่วนตัดสินแทนเรา
เช็กผู้สร้าง
ตัวตน ความเชี่ยวชาญ และแรงจูงใจ
เช็กหลักฐาน
วันที่ แหล่งต้นทาง และข้อมูลเทียบเคียง
เช็กผลกระทบ
ถ้าผิด ใครจะเสียหาย?
BCNU DIGITAL · UNIT 02
เปรียบเทียบแต่ละมิติ แล้วมองความสัมพันธ์08Cybersecurity ที่เริ่มได้วันนี้
รหัสผ่านไม่ซ้ำ
ใช้ passphrase และตัวจัดการรหัสผ่าน
ยืนยันสองขั้น
เพิ่มชั้นป้องกันเมื่อรหัสผ่านรั่ว
อัปเดตระบบ
ปิดช่องโหว่ของอุปกรณ์และแอป
ระวังลิงก์
ตรวจโดเมน ผู้ส่ง และคำขอที่ผิดปกติ
BCNU DIGITAL · UNIT 02
เลือกตามบริบท ไม่ใช่เลือกแบบตายตัว09บริหาร Screen Time แบบมีเป้าหมาย
เป้าหมายไม่ใช่เลิกใช้ แต่เลือกใช้ให้สัมพันธ์กับสุขภาวะและหน้าที่
ใช้แบบอัตโนมัติ
หยิบเครื่องตามสิ่งกระตุ้น เลื่อนต่อเนื่อง และเสียสมาธิโดยไม่รู้ตัว
ใช้แบบตั้งใจ
กำหนดเวลา งาน ช่องทาง และช่วงพักที่ชัดเจน
BCNU DIGITAL · UNIT 02
เปรียบเทียบแต่ละมิติ แล้วมองความสัมพันธ์10Digital Footprint มีสองด้าน
Active
สิ่งที่ตั้งใจโพสต์ แสดงความคิดเห็น หรือกรอก
Passive
ข้อมูลที่ระบบเก็บ เช่น ตำแหน่ง คุกกี้ และพฤติกรรม
Long-term
สำเนาและการบันทึกหน้าจอทำให้ลบได้ไม่หมด
Searchable
นายจ้าง โรงเรียน หรือบุคคลอื่นอาจค้นพบ
BCNU DIGITAL · UNIT 02
อ่านจากซ้ายไปขวา และทดลองทำตามลำดับ11เมื่อเจอ Cyberbullying
เน้นความปลอดภัย ไม่โต้กลับด้วยความรุนแรง
STOP
หยุดตอบโต้และออกจากสถานการณ์
BLOCK
ปิดกั้นบัญชีและจำกัดการมองเห็น
SAVE
เก็บภาพหน้าจอ เวลา และหลักฐาน
TELL
บอกคนที่ไว้ใจหรือผู้ดูแลระบบ
BCNU DIGITAL · UNIT 02
เปรียบเทียบแต่ละมิติ แล้วมองความสัมพันธ์12THINK ก่อนโพสต์
T — True
จริงและตรวจสอบได้หรือไม่
H — Hurtful
ทำร้ายหรือทำให้อับอายหรือไม่
I — Illegal
ขัดกฎหมายหรือสิทธิ์หรือไม่
N — Necessary
จำเป็นต่อผู้รับหรือไม่
K — Kind
สื่อสารด้วยความเคารพหรือไม่
BCNU DIGITAL · UNIT 02
เปรียบเทียบแต่ละมิติ แล้วมองความสัมพันธ์13DQ Matrix: 8 ด้าน × 3 ระดับ
DQ Institute แยกความฉลาดทางดิจิทัลเป็น 24 สมรรถนะ เพื่อเห็นเส้นทางพัฒนาจากผู้ใช้ที่รับผิดชอบสู่ผู้สร้างคุณค่า
Digital Citizenship
ใช้เทคโนโลยีอย่างปลอดภัย สมดุล และรับผิดชอบ
Digital Creativity
สร้างเนื้อหา ร่วมมือ และจัดการความเสี่ยงของงานสร้างสรรค์
Digital Competitiveness
ใช้ข้อมูลและ AI สร้างนวัตกรรม คุณค่าทางเศรษฐกิจ และผลกระทบทางสังคม
BCNU DIGITAL · UNIT 02
เปิดแหล่งต้นทางเพื่อตรวจรายละเอียด14แหล่งข้อมูลภายนอกสำหรับเรียนรู้ต่อ
เลือกเปิดแหล่งต้นทางเพื่ออ่านรายละเอียด ตรวจบริบท และติดตามฉบับปรับปรุงล่าสุด
01
DQ Global Standards
กรอบ 8 ด้าน × 3 ระดับ รวม 24 สมรรถนะของความฉลาดทางดิจิทัล
www.dqinstitute.org ↗02UNICEF: Cyberbullying
คำอธิบาย รูปแบบ และแนวทางขอความช่วยเหลือ เก็บหลักฐาน ปิดกั้น และรายงาน
www.unicef.org ↗03CISA Secure Our World
แนวปฏิบัติด้านรหัสผ่าน MFA การอัปเดต และการสังเกต phishing
www.cisa.gov ↗BCNU DIGITAL · UNIT 02
สรุปสิ่งที่นำไปใช้ได้ทันที15ฉลาดดิจิทัล = ปลอดภัย + สมดุล + เห็นอกเห็นใจ
เลือกหนึ่งทักษะ DQ ที่จะทดลองปรับในสัปดาห์นี้ แล้วกำหนดพฤติกรรมที่สังเกตได้
สังเกต
อะไรเป็นตัวกระตุ้น
ปรับ
เปลี่ยนพฤติกรรมเล็กหนึ่งอย่าง
ทบทวน
ผลต่อเราและผู้อื่น